UCHYLENIE SIĘ OD ALIMENTÓW ZE WZGLĘDU NA ZASADY WSPÓŁŻYCIA SPOŁECZNEGO


23 Jun
23Jun

W poprzednim wpisie poruszyliśmy tematykę uchylenia się od alimentów poprzez powołanie się na przesłankę możliwości samodzielnego utrzymania się przez dziecko. Kontynuując problematykę ustania obowiązku alimentacyjnego, w dzisiejszym wpisie natomiast słów kilka na temat kolejnej z przesłanek uchylenia alimentów – tj. o możliwości powołania się na sprzeczność świadczenia z zasadami współżycia społecznego.

Podstawę do tego daje nam art. 144 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym: Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu rządowego przewidującego wprowadzenie ww. przepisu „Możliwość uchylenia się od świadczeń alimentacyjnych z powołaniem się na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego odpowiada poczuciu sprawiedliwości i nie jest instrumentem odpłaty za naganne zachowanie się uprawnionego. Odpowiednie rozwiązanie normatywne istnieje w ustawodawstwie wielu państw (Niemcy, Francja, Litwa, Rosja, Estonia). Chroni się w ten sposób również uzasadniony interes zobowiązanego i środki jego utrzymania przed żądaniem niezasługującym na ochronę".

Jak wynika zatem z powyższego, możemy dochodzić uchylenia obowiązku alimentacyjnego na podstawie zasad współżycia społecznego. Zaznaczyć jednocześnie należy, że przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej „zasad współżycia społecznego”. Zastosowanie art. 144 1 KRO będzie zatem ściśle uzależnione od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. W ustaleniu tego jakie sytuacje należy traktować jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego pomocne może być także orzecznictwo sądów. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał pewne kategorie czynów, które mogłyby zostać uznane za niezgodne z zasadami współżycia społecznego i uzasadniałyby uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Są to na przykład sytuacje, gdy:

- zachowanie uprawnionego godziło w życie i zdrowie członka rodziny;

- zachowanie uprawnionego naruszało godność, dobre imię oraz inne dobra osoby zobowiązanej do płacenia alimentów;

- obowiązek alimentacyjny prowadziłby do zawinionego popadnięcia w niedostatek lub umyślnego wywołania uszczerbku dla zobowiązanego do alimentacji.

Podkreślenia wymaga, że wskazany powyżej przepis nie dotyczy obowiązku alimentacyjnego rodziców względem niepełnoletniego dziecka. Oznacza to, że rodzice nie mogą uchylić się od alimentów z powołaniem na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, jeżeli uchylenie miałoby nastąpić względem małoletnich dzieci. Natomiast analizowany przepis znajdzie zastosowanie w przypadku alimentów na rzecz pełnoletnich dzieci, jak również do innych przypadków alimentacji, przykładowo: alimentów na rzecz dzieci od dziadków, alimentów od dzieci na rzecz rodziców itp.

Komentarze
* Ten email nie zostanie opublikowany na stronie.