ALIMENTY – nie tylko od rodziców dla dzieci


07 Apr
07Apr

Tak, jak już wspominaliśmy na naszym blogu, obowiązkiem alimentacyjnym nazywamy obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. W dotychczasowych wpisach skupialiśmy się na problematyce obowiązku alimentacyjnego rodziców względem małoletnich dzieci (są to bowiem najczęściej występujące sytuacje w praktyce). Warto jednak wiedzieć, że obowiązek alimentacyjny nie dotyczy wyłącznie rodziców względem dzieci. Możliwe są także inne konfiguracje obowiązanych i uprawnionych.

 Niniejszy tekst ma na celu przybliżenie problematyki obowiązku alimentacyjnego innego niż rodziców wobec dzieci oraz innego niż pomiędzy byłymi małżonkami. Obowiązkowi alimentacyjnemu rodziców wobec dzieci poświęciliśmy poprzednie wpisy. Zaś o obowiązku alimentacyjnym pomiędzy byłymi małżonkami przeczytasz w kolejnym artykule.

 W poniższych przypadkach uprawnione do alimentów są tylko te osoby, które popadły w niedostatek. Za znajdujące się w niedostatku należy uważać osoby, które nie mogą własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb, nie posiadają własnych środków w postaci wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty ani też dochodów z własnego majątku. 

Zasadą jest, że obowiązek alimentacyjny obciąża: 

  • krewnych w linii prostej oraz
  • rodzeństwo.

 Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi każdej osoby są zatem jej rodzice, dziadkowie, pradziadkowie itd. – takich krewnych nazywamy wstępnymi, a także jej dzieci, wnuki, prawnuki itd. – takich krewnych nazywamy zstępnymi. 

 Krewnymi w linii bocznej są z kolei osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej. Podstawowym przykładem krewnych w linii bocznej jest właśnie rodzeństwo. Należy pamiętać, że spośród krewnych w linii bocznej tylko rodzeństwo może być obciążone obowiązkiem alimentacyjnym. 

Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Oznacza to, że zobowiązanymi do alimentowania danej osoby są przede wszystkim jej dzieci, wnuki itp., w dalszej kolejności jej rodzice, dziadkowie itp., a na końcu – jej bracia i siostry. Pierwszeństwo alimentacyjne zstępnych przed wstępnymi dotyczy tylko tych osób, które uzyskały samodzielność życiową. W wypadku gdy potrzebujący alimentacji ma wstępnych (np. rodziców) i już usamodzielnionych zstępnych (dzieci) nałożenie obowiązku zaspokojenia potrzeb w pierwszej kolejności na zstępnych opiera się na założeniu, że dla dzieci osoby uprawnionej wykonywanie obowiązku alimentacyjnego będzie łatwiejsze niż dla jej rodziców, będących zapewne w podeszłym wieku, zwykle bez możliwości zarobkowych (zob. J. Wierciński, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, LEX/el. 2014).

 W przypadku, gdy dana osoba ma kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża najpierw tych bliższych stopniem, a dopiero potem – dalszych. Stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo. Dzieci danej osoby są więc jej zstępnymi I stopnia, wnuki II stopnia itd. Z kolei rodzice danej osoby są jej wstępnymi I stopnia, dziadkowie II stopnia itd.

 UWAGA: Obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Jeżeli więc osoba uprawniona do alimentów może ich żądać od byłego małżonka, to właśnie były małżonek jest pierwszym w kolejce do alimentacji. 

Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Jeśli więc osoba uprawniona do alimentów ma jedno dziecko i jednego rodzica, to w pierwszej kolejności może żądać świadczenia od swojego dziecka. Dopiero w sytuacji, gdy uzyskanie świadczeń od dziecka jest niemożliwe albo nader utrudnione, można zwrócić się do rodzica.

W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu.

Komentarze
* Ten email nie zostanie opublikowany na stronie.